Shqyerja e kohës

 

Djali e pati sjellë nënën e vet 85-vjeçare në kryeqytet. Ajo jetonte në fshatin e Babunjës së Myzeqesë në Lushnjë, me shtëpi mbi kodër, pjesë e karvanit kodrinor të pandërprerë, që nga Sulzotaj i Divjakës deri në Babunjë, vendosur përballë kënetës së Karavastasë,  detit Adritatik dhe pishnajës në rripin e gjatë të tokës shtrënguar mes dy ujërash.

Tek çapitej ngadalë trotuarit në rrugët e ish-bllokut, nëpër të cilët shkelte për herë të parë në jetën e vet, mbeti e habitur me çfarë po i shihnin sytë. Ecte dhe pas çdo rasti të përsëritur nuk e pyeste fare të birin, veç pëshpëriste:

-Gjynah!

Më pas, kur i biri e dëgjoi fjalën e saj të thënë disa herë po njëlloj, e pyeti me habi: -Kush është bërë për gjynah, nënë? –Tirana qënka bërë për gjynah, biri i nënës. Plot çupa e çuna paskan ikur nga fiqiri. A nuk i sheh që llafosin me vete? Në fshatin tonë akoma nuk ka si këta.

Atëherë ai kuptoi që e ëma kishte vuajtur, kur pranë i kalonin djem dhe vajza duke folur në telefon me kufje në vesh, dhe i kishin ngjasuar me njerëz të lajthitur. Të birit iu desh t’i shpjegonte përse ndodhte ashtu, se ata nuk e çanin kryet fare  për çfarë mendonin njerëzit rreth e rrotull, tek pëshpëritnin sikur flisnin me vete. Asaj, sidoqoftë, kjo iu dukë e papëlqyeshme dhe fort e çuditshme. Pavarësisht shpjegimit të të birit, prapëseprapë ata i ngjanin me njerëz që nuk ishin në të. Dhe, pa kaluar kjo përplasje e heshtur e gjykimit të saj me sjelljen e tyre, ajo shqeu sytë kur përballë pa vajza e djem, por sidomos vajza të rritura, me pantallona të shqyera në gjunjë, nga pas vitheve, nëpër kofshë e kërcinj. Nuk kërkoi shpjegim, por prapë belbëzoi qortimin: -Gjilpëra ka plot. Penjtë për të qepur i gjenë si t’i duash. Çupa duarthara, dalin udhëve për turp, me rrobe të shqyera.

I biri përsëri u mundua t’i shpjegonte duke i thënë “nënë, kështu është moda tani”. Megjithatë,  për plakën kjo nuk ishte veshja e duhur. Ajo mendonte që, duke u veshur asisoj, ato nuk e bënin për t’ia ditur fukarasë. Gjatë jetës kishte mbajtur rroba të pakta, por me t’u grisur, ia ndrronte dhe kurrë, as burri e as fëmijët nuk kishin dalë në rrugë rrobeshqyer, sepse të merrje rrugët rrobagrisur ishte turp.

Pikërisht, asaj vere të tre viteve më parë, miku ynë i përbashkët Gjovalin Gjeloshi kishte ftuar disa miq për drekë në shtëpinë e vet, nëZadrimë të Lezhës: Prof. Hamit Boriçi, i njohur në fushën e gazetarisë; Prof. Ahmet Osja, me shumë emër në fushën e bujqësisë; ndërsa klerikun Patër Pashko Gojçaj e takoja për herë të parë aty. Ai ishte lindur në fshatin Skorraq të Hotit në Mal të Zi. Mësimet e para i pati marrë afër vendlindjes, në fshatin Arrëz, gjimnazin e kreu në Split dhe noviciatin në Zarë, ndërsa studimet teologjike në Split të Kroacisë dhe Fulda të Gjermanisë. Patër Pashko shërbente Vikar gjeneral i Arkipeshkvisë së Tivarit, drejtor i Caritas atje dhe qe themelues e kryeredaktor i revistës Zani i ShnaNdout. Ai është një klerik tipik që ndjek gjurmët e françeskanëve të njohur. Patër Gojçaj kishte disa botime, dhe ndër to më dhuroi librin me poezi Takimi i kohëve,i botuar me rastin e 800-vjetorit të jubileut françeskan. Në faqen 29  të vëllimit ndesha malësorin Pater Gojçaj, i shkolluar fort mirë, që me vargje poetike kishte ballafaquar kohët prej të cilave plaka myzeqare pati mbetur e shastisur tek çapitej me të birin udhëve të Tiranës. Ajo është një përpjekje për përgjigje e njeriut të ditur, por mbetej përsëri pyetje për përgjigje:

N’PANTALLONA T’SHKYEME

Atëherë kur nuk kishim,

i bajtëm pantallonat e shkyeme,

e nuk ishim në modë.

Sot qëkemi,

i bajmë pantallonat e pashkyeme,

e prapë nuk jemi në modë.

Sot bahen të shkyeme.

 

O tempora, o mores!

 

O nuk shkyhen vetëm teshat,

por shkyhen edhe kohnat.

E me çka t’i harnojmë ato?

 

Si përçudi, xhubleta e çakshirtë,

Nuk shkyheshin kurrë!

Sot që nuk bahen,

Ato i shkyen koha.

 

Kush e din

si do të bahen pantallonat nesër

që të hecim me kohën?!

Edhe plaka e moçme nga një fshat mbi kodra të Myzeqesë, që nuk dinte të shkruante as emrin e vet, edhe kleriku i ndriçuar e me disa libra të botuar, mbeten të habitur përpara shfaqjes dhe bëjnë të njëjtën pyetje për të nesërmen, pa e marrë dhe pa e pritur përgjigjen.

Se e nesërmja rri fshehtë, askush nuk mund ta dijë.

 

 

Lini një përgjigje

Adresa juaj e emailit nuk do të bëhet publike. Fushat e detyrueshme janë shënjuar me *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>